Giáo dục toàn cầu và Việt Nam thời Covid-19


Tính đến ngày 10/04, sau hơn 3 tháng đại dịch Covid-19 bắt đầu khởi phát tại Vũ Hán (Trung Quốc) cho đến nay đã lây lan đến 209 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới với trên 1,6 triệu người nhiễm, hơn 95 nghìn người tử vongđã tác động làm thay đổi mọi hoạt động của đời sống xã hội, trong đó có phương pháp giáo dục. Diễn đàn kinh tế thế giới World Economics Forum chỉ ra ba xu hướng biến đổi giáo dục và những hệ luỵ do dịch bệnh gây ra.
 

Học trực tuyến thay thế học tại trường


Trong suốt thế kỷ qua, phương pháp giáo dục không có quá nhiều thay đổi, thiên về mô hình cố định. Học trực tuyến xuất hiện song không thay thế được hình thức truyền thống. Tuy nhiên, dịch Covid-19 đã thúc đẩy các tổ chức giáo dục trên toàn thế giới tìm kiếm các giải pháp sáng tạo trong vài tháng.   
  

Tại Trung Quốc, 120 triệu người học đã tiếp cận với tài liệu học tập thông qua các chương trình phát sóng truyền hình trực tiếp. Học sinh ở Hong Kong bắt đầu học tại nhà vào tháng 2 qua các ứng dụng tương tác


Học online thay thế học trên lớp tại Trung Quốc trong dịch Covid-19. Ảnh: Reutes/China Daily.

Các giải pháp giáo dục trực tuyến đơn giản hơn triển khai trên toàn cầu. Trong một trường học ở Nigeria, các công cụ được tận dụng (như đọc tài liệu qua Google Classroom), nhiều video hướng dẫn học sinh tự học cũng được nhà trường chia sẻ.

Học sinh tại một trường học ở Lebanon bắt đầu học trực tuyến cả môn như giáo dục thể chất. Các em quay và gửi các video tập thể dục tại nhà cho giáo viên như là bài tập về nhà. Học sinh cũng cần học thêm kỹ năng kỹ thuật số để đáp ứng nhu cầu của thầy cô. Một phụ huynh nhận xét: "Trong khi tập thể dục chỉ mất mất vài phút, con tôi đã dành ba giờ để quay, chỉnh sửa và gửi video theo đúng định dạng cho giáo viên".

Công nghệ 5G ngày càng phổ biến ở nhiều quốc gia, người học và nhà cung cấp giải pháp hướng đến học trực tuyến mọi lúc, mọi nơi thay vì đến lớp học truyền thống. Cách học trực tuyến cũng sẽ được bổ sung với các phương thức mới, từ phát sóng trực tiếp đến trải nghiệm thực tế ảo.
 

Quan hệ đối tác giáo dục công và tư có thể phát triển


Chỉ trong vài tuần qua, chúng ta đã thấy các tập đoàn và liên minh học tập hình thành, với các bên liên quan khác nhau bao gồm: Chính phủ, nhà xuất bản, chuyên gia giáo dục, nhà cung cấp công nghệ và nhà khai thác mạng viễn thông. Các bên cùng nhau sử dụng nền tảng kỹ thuật số như một giải pháp tạm thời cho cuộc khủng hoảng. Ở các nước đang phát triển, lâu nay giáo dục chủ yếu được cung cấp bởi chính phủ. Những thay đổi gần đây thúc đẩy giáo dục trực tuyến phát triển và có thể trở thành một xu hướng trong tương lai.

Tại Trung Quốc, Bộ Giáo dục đã kết hợp với Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin để phát triển một nền tảng học tập và phát thanh trực tuyến trên nền tảng điện toán đám mây cũng như nâng cấp cơ sở hạ tầng giáo dục trực tuyến.

Tương tự, diễn đàn Readtogether.hk có trụ sở tại Hồng Kông được xây dựng bởi tập đoàn có hơn 60 tổ chức giáo dục, nhà xuất bản, phương tiện truyền thông và các chuyên gia ngành công nghiệp giải trí. Diễn đàn cung cấp hơn 900 tư liệu giáo dục gồm video, chương sách, công cụ đánh giá và dịch vụ tư vấn miễn phí. Tập đoàn sẽ tiếp tục phát triển diễn đàn này ngay cả khi dịch bệnh chấm dứt.

Đổi mới giáo dục đang được quan tâm nhiều hơn do tác động khách quan của dịch bệnh. Trong thập kỷ qua, chủ yếu các doanh nghiệp tư nhân quan tâm và đầu tư cho công nghệ để đổi mới giáo dục. Microsoft, Google ở Mỹ, Samsung ở Hàn Quốc đến Tencent, Ping An và Alibaba ở Trung Quốc... các tập đoàn này đang nỗ lực xây dựng nền tảng giáo dục trực tuyến. Đại dịch có thể mở đường cho các liên minh, tổ chức giáo dục quy mô lớn hơn nhiều được hình thành xung quanh một mục tiêu chung là đổi mới.


Một lớp học trống do ảnh hưởng Covid-19.
 

Khoảng cách kỹ thuật số lớn

 

Hầu hết các trường học ở các khu vực bị ảnh hưởng bởi đại dịch đều đang tìm giải pháp để tiếp tục giảng dạy, nhưng chất lượng học tập phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng đường truyền internet. Thực tế, chỉ có khoảng 60% dân số toàn cầu có điều kiện kết nối trực tuyến. Trong khi các lớp học ảo phổ biến ở Hồng Kông, thì nhiều học sinh ở các nước kém phát triển chỉ học và nhận bài tập qua thư điện tử.
Hơn nữa, tại các gia đình thu nhập thấp và ít hiểu biết về kỹ thuật số, con em của họ càng dễ bị tụt lại phía sau. Khi các lớp học chuyển sang trực tuyến, những đứa trẻ này mất cơ hội học tập vì không có các thiết bị kỹ thuật số cũng như đường truyền đủ chất lượng. Nếu chi phí truy cập giảm và chất lượng truy cập tăng ở tất cả các quốc gia, khoảng cách về chất lượng giáo dục sẽ càng lớn, và do đó, sự bất bình đẳng kinh tế xã hội sẽ trầm trọng hơn.
 
Dịch bệnh kéo theo nhiều hệ luỵ cho thấy tầm quan trọng của việc thay đổi công nghệ nhanh chóng để đáp ứng các nhu cầu xã hội, trong đó có giáo dục. Đại dịch cũng là một cơ hội để tổ chức giáo dục bổ sung những kỹ năng mà học sinh cần có trong tương lai như: Ra quyết định sáng suốt, giải quyết vấn đề sáng tạo và khả năng thích ứng.
 

Một số thay đổi cách học mùa Covid-19 tại Việt Nam


Học sinh tự giác duy trì thói quen học bốn, năm tiếng một ngày sẽ bứt phá trong học tập, theo thầy Hồng Trí Quang, giáo viên Toán tại Học Mãi.

Kỳ nghỉ kéo dài nên quỹ thời gian rảnh của học sinh khá nhiều. Thầy Quang cho rằng, thời gian này cha mẹ nên khuyến khích con chủ động học tập. Ngoài việc làm bài tập giáo viên giao, con nên tận dụng thời gian để học - ôn kiến thức cũ; học - trang bị kiến thức mới; hoặc học các kỹ năng cần thiết khác như giao tiếp tiếng Anh, ghi nhớ nhanh bằng sơ đồ tư duy, kỹ năng thuyết trình...


Khuyến khích con học tập chủ động

Tính chủ động trong học tập rất quan trọng. "Hãy học khi người khác ngủ, lao động khi người khác lười nhác, chuẩn bị khi người khác chơi bời, bạn sẽ có giấc mơ khi người khác chỉ ao ước", thầy Quang chia sẻ.


Thầy Hồng Trí Quang - Giáo viên môn Toán tại Hệ thống Giáo dục Học Mãi.

Đồng quan điểm với thầy Quang, cô Phạm Thị Thúy Ngọc - Hiệu phó Trường THCS Trung Tú (Hà Nội) gợi ý thêm, phụ huynh nên cùng con xây dựng kế hoạch học tập cụ thể trong thời điểm này, như giúp con lập thời gian biểu cụ thể theo từng ngày, từng tuần để con bám sát thực hiện. Có biện pháp hợp lý để giám sát việc học, quản lý hoạt động của con trong một ngày để con không bị sa đà vào các thú vui khác khi không có bố mẹ ở nhà.


Cô Phạm Thị Thúy Ngọc - Hiệu phó Trường THCS Trung Tú (Hà Nội).

Cha mẹ cũng có thể tham khảo hình thức học trực tuyến để con chủ động thời gian học tại nhà, đảm bảo mạch kiến thức không bị đứt gãy trong giai đoạn nghỉ, nâng cao tinh thần tự học giữa mùa dịch.

Sống tích cực để an toàn giữa mùa dịch

Sống tích cực giữa mùa dịch không nên chỉ là phương châm của con, mà nên của cả gia đình.
 
Thầy Nguyễn Thành Công, giáo viên môn Sinh học tại Học Mãi cho biết, trong vai trò là một giáo viên đồng thời cũng là phụ huynh, thầy luôn khuyến khích các con tự tổ chức nhiều hoạt động tại nhà khi nghỉ để không lãng phí thời gian và gây tâm lý chán nản. Thầy tập huấn lại cho con kỹ năng phòng dịch, chú trọng vấn đề vệ sinh cá nhân và chế độ dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng. Thầy còn cùng con lập kế hoạch học tập tại nhà phù hợp để đảm bảo việc học của con không bị ngắt quãng, từ đó tạo cho con tâm lý tích cực và chủ động.

Thầy Công cũng khuyên phụ huynh nên áp dụng triệt để phương châm này đối với cuộc sống sinh hoạt của gia đình ở thời điểm hiện tại để đảm bảo an toàn giữa mùa dịch.

Đầu tiên là an toàn trong dịch: Phụ huynh cần trang bị kiến thức cho con hiểu về dịch bệnh và thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng tránh theo khuyến cáo của Bộ Y tế, lựa chọn thông tin từ các nguồn tin chính thống để không hoang mang, lo lắng.

Tiếp đó cha mẹ cần giáo dục, lưu ý con cách tự phòng tránh và bảo vệ bản thân khỏi dịch bệnh bằng các hành động cụ thể nhất như cùng con lên kế hoạch phòng chống dịch tại nhà, thực hiện giữ gìn vệ sinh cá nhân và bảo vệ sức khỏe bằng chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học, hợp lý.

Ngoài ra, phụ huynh cũng nên sắp xếp các hoạt động từ việc học đến vui chơi một cách an toàn, khoa học, qua đó đảm bảo phương châm "Học chủ động - Sống tích cực" giữa mùa dịch.
 
Nhật Anh tổng hợp (theo vnexpress)


Tags
Tiêu điểm
Top