Nhà sáng chế nông dân


Chế tạo thành công máy rửa quả hồng xiêm


Máy rửa hồng xiêm do anh Trần Huỳnh Long ở Tiền Giang sáng chế có thể thay thế lao động thủ công để làm đẹp trái cây này trước khi bán.

Sau 5 năm mày mò, nghiên cứu, anh Trần Huỳnh Long (ở ấp Tây, xã Kim Sơn, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang) đã cho “ra đời” hơn 20 máy làm vệ sinh trái hồng xiêm, được nhiều nhà vườn sử dụng.

Chiếc máy nặng 200 kg, với cấu tạo gồm các thiết bị chính như: mô tơ kéo bằng điện, đầu bơm nước, 4 trục cước, bánh xe, các trục vít… Máy hoạt động vừa tiết kiệm điện, nước, di chuyển dễ dàng nhờ có bánh xe và không làm trầy xước trái hồng xiêm.


Anh Trần Huỳnh Long bên sản phẩm máy rửa trái hồng xiêm do mình sáng chế.


Anh Long cho biết, những chiếc máy đầu tay bị trục trặc không nhỏ, vợ chồng anh phải suy nghĩ, mất nhiều thời gian nghiên cứu mới hoàn thiện được chiếc máy như hiện nay. Anh Long chia sẻ, do đặc thù vùng quê anh làm vườn chỉ có trái hồng xiêm, nên anh mày mò chế ra máy rửa trái hồng xiêm để tiết kiệm công sức, thời gian của bà con nông dân.

Là một công nhân cơ khí có hơn 5 năm trong nghề, trình độ học vấn chỉ mới học hết lớp 9, nhưng sáng chế thành công máy rửa trái hồng xiêm là sự nỗ lực rất lớn của anh Long. Tại thời điểm này, anh bán ra thị trường mỗi máy giá 30 triệu đồng. Hiện máy rửa hồng xiêm đã có mặt tại nhiều khu vực trồng cây hồng xiêm chuyên canh của huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang như: Vĩnh Kim, Kim Sơn, Phú Phong.


Máy rửa trái hồng xiêm giúp tiết kiệm công sức, thời gian của bà con nông dân.


Đặc thù của trái hồng xiêm sau khi thu hoạch, phần vỏ có nhiều phấn phải rửa sạch sẽ. Do đó, chiếc mày này rất hữu dụng, có thể thay thế cho 5-7 lao động thủ công.

Ông Nguyễn Văn Ta, chủ cơ sở kinh doanh trái hồng xiêm ở ấp Phú Quới, xã Phú Phong, huyện Châu Thành cho biết, sử dụng máy này rất tiện lợi cho việc rửa hồng xiêm, tiết kiệm tiền bạc, nhân công, rút thời gian. Trước đây, cơ sở này thuê lao động rửa hồng xiêm, mỗi ngày tốn tới 3 triệu đồng, nhưng từ khi dùng loại máy này, chi phí đã giảm từ 1-1,5 triệu đồng.

Anh Long cho biết đã nộp hồ sơ và được Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và công nghệ chấp thuận để cấp nhãn hiệu độc quyền máy rửa trái hồng xiêm. Anh Long dự định thời gian tới sẽ làm hồ sơ dự hội thi sáng tạo kỹ thuật cấp tỉnh; tiếp tục nghiên cứu, cải tiến chiếc máy nhỏ gọn, để giảm giá thành, đồng thời sáng chế ra một số loại máy làm vệ sinh cho các loại trái cây khác.
 

Chế robot, Israel ngả mũ bái phục


Câu chuyện về anh nông dân mới học hết lớp 7 đã có nhiều sáng chế khiến các nhà khoa học giật mình không còn là điều xa lạ với người dân ở xã Ngọc Kỳ, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương. Đó là Anh Phạm Văn Hát, sinh năm 1972.

Sau khi bị vỡ nợ vì trồng rau an toàn anh đã quyết định đặt chân đến đất nước Israel để học hỏi kinh nghiệm. Không ngờ, đất nước mà thu nhập từ trồng rau có thể lên đến 1 tỷ đồng/ha lại là mảnh đất nảy nở duyên chế tạo máy nông cụ của anh.

Chuyện vỡ nợ và cơ duyên chế tạo máy nông cụ trên đất nước Israel

 
Kể lại cơ duyên nổi tiếng trên đất nước Israel, anh Hát cho biết, vì thấy đất nước Israel rất văn minh mà còn phải làm nhiều công đoạn thủ công nên anh nảy ra ý định đề nghị chế tạo cho họ một chiếc máy rải phân. Sau vài tháng, chiếc máy được anh chế tạo thành công, đưa ra các cánh đồng thử nghiệm mang lại kết quả quá tốt, anh được người chủ trang trại thưởng cho hơn 200 triệu đồng. Cùng với đó là vinh dự được Đại sứ quán Việt Nam tại Israel mời đến chia vui, động viên và khen thưởng.

Sau khi chế tạo thành công máy rải phân, được nhà nước Israel ghi nhận, mua bản quyền để chế tạo hàng loạt trên toàn quốc, anh Hát vẫn tiếp tục chế tạo, cải tiến thêm nhiều loại máy cho ông chủ của mình. Khi người chủ quyết định nâng lương lên cho anh gấp 2,5, từ 1.000 USD (khoảng năm 2010) lên 2.500 USD thì anh quyết định về quê.

Hỏi về quyết định lạ đời này, anh Hát bày tỏ: "Tôi nghĩ rằng mình có thể đạt đến mức lương 2.500 USD ở xứ người thì chắc cũng có thể làm được khoảng 1.000 USD ở quê nhà. Tôi vẫn muốn ở gần người thân họ hàng hơn. Với lại, khi quyết định đi Israel là tôi chỉ muốn tiếng mình bị vỡ nợ lắng xuống chứ không nghĩ đi xuất khẩu lao động để về trả nợ".

Những ký ức về ngày vỡ nợ lại ùa về nhưng bằng một giọng kể sôi nổi, chẳng ai nghĩ rằng, người nông dân này lại có thể thoát khỏi món nợ 3 tỉ một cách dễ dàng đến thế. Anh Hát cho biết, khoảng năm 2007, anh quyết định đầu tư trồng rau an toàn, đã ký được nhiều hợp đồng đầu ra cho trang trại của mình. Nhưng sau 3 năm kỳ cạch làm, anh trắng tay chỉ vì các công ty chỉ ký hợp đồng với anh để dễ bề đưa rau vào siêu thị chứ không đặt mua hàng.

Để tránh điều tiếng vỡ nợ, anh quyết định vay lãi ngoài đi xuất khẩu lao động ở Israel vì thời kỳ làm rau nhiều đoàn của Israel sang thăm và cho biết ở bên ấy họ trồng năng suất cao, thu nhập cả tỷ đồng trên 1ha rau. Nhưng sang đến nơi mới biết họ lao động còn hạn chế, làm thủ công, anh đặt vấn đề chế tạo máy để người làm đỡ vất vả. Và cơ duyên chế tạo máy nông cụ của anh chính thức nảy nở trên cánh đồng của đất nước Israel.


Anh Hát quan sát con robot đặt hạt của mình.


Nhưng dù được người chủ tín nhiệm, tăng lương để giữ anh ở lại làm tiếp nhưng anh vẫn quyết định quay về. Tất cả mọi người trong gia đình cũng như những người cùng anh đi xuất khẩu lao động khi biết anh về đều tỏ ra tiếc nuối cho anh. Nhưng anh vẫn tin mình có thể làm lại được, đứng dậy ngay trên quê hương mình.

Khi vừa đặt chân về đến nhà, người anh trai của anh, cũng là chủ một trang trại rau đặt vấn đề làm thế nào để ra một cái máy gieo hạt để giảm tải ngày công lao động cũng như nâng cao năng suất gieo hạt. Bởi đặc thù lao động phổ thông ở quê nhà rất hiếm, người trẻ thì thoát ly hết, người già thì mắt kém, có thể lóng ngóng làm rơi hạt khi gieo, trong khi hạt giống lại đắt. Được sự động viên của người anh trai, anh Hát bắt tay vào nghiên cứu cùng với lời rào đón "chắc chỉ được khoảng 70% thôi nhưng người anh trai vẫn quả quyết "như thế là được rồi".

Chế tạo robot không cần chip, rơ le điện tử...

Những kỳ vọng của người anh trai đã đặt lên vai Hát một gánh nặng. Anh bắt tay vào nghiên cứu, chế tạo, sau khoảng hơn 1 năm chiếc máy đặt hạt đầu tiên mới hoàn thành dù còn nhiều thiếu sót và năng suất chỉ đạt được khoảng 50%, nhưng đấy là tín hiệu đầu tiên khiến anh thấy có niềm tin vào công việc chế tạo máy nông cụ của mình. Những chiếc máy sau này được anh cải tiến kỹ càng nhờ vào nhiều lần quan sát trực tiếp máy gieo hạt trên cánh đồng. Anh phát hiện ra vấn đề ở chỗ nào và quyết tâm cải tiến. Khi thành công, độ chính xác đến 100%, anh quyết định đặt tên cho sản phẩm của anh tên gọi robot đặt hạt.

Anh lý giải, gọi là robot đặt hạt vì nó có thể đặt chính xác khoảng cách mình cần đặt ở khoảng cách 2 hoặc 3cm, tùy vào từng cánh đồng và thay thế cho khoảng 40 người làm việc. Robot đặt hạt sau 2 năm nghiên cứu, cải tiến đã vượt ra khỏi lũy tre làng ở xã Ngọc Kỳ, sang Đức, Mỹ, Singapore, Thái Lan... bằng nhiều cách khác nhau.

Cách phổ biến nhất là khách hàng tại các nước biết đến qua mạng internet, họ đã tìm đến đại sứ quán của Việt Nam ở các đất nước họ để hỏi thăm về tác giả của robot đặt hạt, xin số liên lạc để đặt mua. Người ở đại sứ quán Việt Nam tại các nước lại tìm cách kết nối về xã, xin địa chỉ, số điện thoại, thậm chí còn giúp phiên dịch để các giao dịch đặt hàng thành công ngay lập tức. Mỗi chiếc máy bán đi nước ngoài anh Hát bán với giá 2.500 USD.

Còn ở trong nước, các khách hàng miền Nam, miền Trung đặt mua khá nhiều, thậm chí có người còn trực tiếp ra tận xưởng của nhà anh để mục sở thị cách làm việc của anh. Bây giờ, do có kinh nghiệm, anh đặt làm các bộ phận chế tạo robot đặt hạt tại các xưởng gia công, việc duy nhất của anh là lắp ráp nhưng với mỗi một robot, anh cũng mất đến 3 ngày mới lắp ráp xong.

Anh chia sẻ, anh rất lo lắng chuyện có thể mất bí quyết, mất bản quyền dù anh đã đăng ký bảo hộ ở Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Đó là lý do mà với mỗi một chiếc robot được lắp ráp, anh đều kèm theo một bí quyết, để nếu ai đấy có ý định dỡ ra để tìm cách làm theo sẽ hỏng luôn. Ngay cả bản thân anh, nếu gỡ ra làm lại con robot cũng sẽ mất tác dụng, chỉ còn lại là một đống sắt vụn. Anh cũng muốn liên kết với một doanh nghiệp để sản xuất đại trà nhưng cũng vẫn lo lắng việc có thể mất công nghệ, bí quyết.

Đến nay, anh là người nông dân điển hình thành công với sự sáng tạo, ham tìm hiểu, học hỏi. Rất nhiều bằng khen, huy chương anh đã nhận được, thậm chí cả Huân chương Độc lập do Nhà nước trao tặng cũng đã nằm trong tủ phần thưởng của anh. Nhưng anh vẫn không ngừng sáng tạo, vẫn tiếp tục, cải tiến và chế tạo thêm nhiều loại máy nông cụ để giúp người lao động nông thôn đảm bảo năng suất, điều kiện lao động với một quan điểm chế tạo là càng đơn giản càng tốt, không cần chip điện tử, rơ le.
 


Sáng chế máy cấy giúp vợ việc đồng áng


Máy cấy không động cơ của lão nông quê Ninh Bình có thể làm việc gấp 5 lần so với một người thợ cấy thành thạo.

Từ đống phế liệu bỏ đi, lão nông Vũ Văn Dung (54 tuổi, ở xã Yên Mạc, Yên Mô, Ninh Bình) đã chế tạo thành công máy cấy lúa không động cơ giúp nông dân giảm chi phí, bớt khó nhọc trên những cánh đồng quê.

Ông Dung vốn là thợ sửa xe máy. Không qua trường lớp nào nhưng hơn 20 làm nghề cho ông nhiều kiến thức thực tiễn về cơ. Nhà có 5 sào lúa, vì làm nghề sửa chữa xe máy chiếm hết thời gian nên ông không giúp được vợ công việc đồng áng. "Thấy vợ quanh năm vất vả, chân lấm tay bùn, nhất là vào mỗi vụ cấy nên tôi nung nấu ý tưởng chế tạo chiếc máy cấy lúa để giúp bà đỡ cực nhọc và giảm bớt chi phí gieo trồng", ông Dung chia sẻ.


Ông Dung bên "đứa con tinh thần" mà ông mất nhiều năm để sáng chế ra. (Ảnh: Phương Vy).


Ba năm trước, ông Dung bắt tay vào thực hiện ý tưởng. "Ban đầu, ai cũng cho rằng tôi không bình thường vì họ nghĩ, chỉ có những nhà khoa học mới sáng chế được máy móc hiện đại. Hơn nữa, chiếc máy cấy nào cũng cần đến động cơ, còn tôi thì đi theo hướng khác", ông nói và cho hay bỏ qua nhiều lời dèm pha ông vẫn quyết tâm thực hóa ý tưởng.

Mày mò nghiên cứu cả năm trời, ông Dung cũng chưa cho ra được chiếc máy như mong muốn. Cứ vẽ mô hình xong lại xóa bỏ vì không đúng với ý tưởng, ông phải làm lại. Cả cuốn vở học sinh ông vẽ chi chít những mô hình, bộ phận của chiếc máy cấy. Ông lao vào nghiên cứu các tài liệu trên mạng đến cả quên ăn, bỏ bê công việc đang làm. Có lúc thấy ông cứ ngẩn ngơ suy nghĩ lung tung, người vợ cho rằng ông bị lẩn thẩn thật. Nhiều đêm đang ngủ mà suy nghĩ được ý tưởng nào tâm đắc ông lại bật dậy ghi chép, vẽ lại để sáng mai dậy làm liền.

Hai năm kể từ ngày bắt tay vào nghiên cứu chiếc máy cấy không động cơ, cuối cùng bản vẽ và các chi tiết của chiếc máy độc đáo này cũng ra đời. "Nghĩ ra bản vẽ mất thời gian lâu là thế, nhưng khi bắt tay vào thực hiện mới thấy khó khăn hơn nhiều. Từ chọn vật liệu, đo đạc đến hàn ghép các chi tiết, tất cả phải được làm chuẩn thì máy mới hoạt động được", ông Dung nói thêm.


Suốt ngày, ông Dung mày mò đo vẽ, cắt hàn để hoàn thiện chiếc máy cấy theo hướng tinh xảo hơn. (Ảnh: Phương Vy).


Dù khó khăn người đàn ông 54 tuổi vẫn không chịu bỏ cuộc mà càng say mê. Cứ sai lại sửa, cho tới tháng 10/2015 "đứa con tinh thần" ra đời. Máy cấy không động cơ của ông Dung cấu tạo 3 phần gồm khay để mạ, tay kéo và khung gắp mạ. Khay mạ được làm bằng tôn chống gỉ, khung bằng thép U loại nhỏ, thiết kế nghiêng 45 độ để mạ có thể tự động chảy xuống khung gắp mạ. Khi tay kéo hoạt động đến đâu sẽ kéo khung gắp mạ đến đó. Cứ lần lượt 4 cây mạ một gắp sẽ được đưa vào đúng vị trí và khung dập sẽ làm nhiệm vụ như bàn tay người cắm mạ xuống đất.

"Hoàn chỉnh chiếc máy xong tôi thấy sung sướng vô cùng. Tôi đem ra thửa ruộng nhà mình cấy thử ngay. Năng suất cấy gấp 5 lần cấy tay vì mồi lần dập thì máy cấy được 4 cây mạ. Người điều khiển máy lại không mỏi tay và có thể điều chỉnh tốc độ nhanh chậm theo ý muốn", ông Dung kể. Thấy chiếc máy của ông làm hiệu quả, bà con quanh vùng đến xem ai cũng ngạc nhiên và đòi mua ngay cái đầu tiên ông xuất xưởng.

Ưu điểm của máy cấy không động cơ là không tốn nhiên liệu, mạ cấy thẳng hàng, khoảng cách giữa các gốc mạ được cố định là 18cm. Máy chỉ nặng 25- 30kg nên dễ vận chuyển, sửa chữa, sử dụng được trên nhiều loại đồng đất với năng suất cấy được một sào cho mỗi giờ làm việc.

Sau khi chế tạo thành công chiếc máy cấy không động cơ, ông Dung đã làm thêm hàng trăm sản phẩm bán ra thị trường. Giá mỗi chiếc máy là 4 triệu đồng, trừ mọi chi phí ông được lãi khoảng 2 triệu đồng. Ban đầu máy của ông chỉ bán trong làng, rồi trong tỉnh nhưng hiện nay nhiều người ở các tỉnh khác đến đặt hàng. Có ngày ông bán ra cả chục chiếc máy cấy.


Ngoài máy cấy không động cơ, ông Dung còn chế tạo thêm nhiều loại máy móc hiện đại phục vụ nông nghiệp như máy tiện, máy hàn, máy thái chuối... (Ảnh: Phương Vy).


Để đáp ứng được số lượng đơn đặt hàng, ông Dung phải tạm nghỉ việc sửa xe máy để chuyên tâm vào sản xuất máy cấy không động cơ. Ông cũng đầu tư thêm nhiều loại máy móc như máy cắt, máy tiện, máy hàn... phục vụ sản xuất.

Hiện ngoài việc chế tạo thành công máy cấy lúa không động cơ, ông Dung còn sử dụng các động cơ xe máy cũ để chế tạo, làm ra nhiều loại máy móc khác như máy bơm nước, máy kéo, máy thái chuối...

Tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Ninh Bình lần thứ VIII (năm 2014-2015), ông Dung đã vinh dự nhận được hai giải khuyến khích cho sáng chế máy cày đa năng và máy cấy không động cơ của mình.
Ngọc Mai tổng hợp


Tags
Tiêu điểm
Top