Một số tiến bộ kỹ thuật mới trong nông nghiệp lĩnh vực trồng trọt (p2)

Thứ tư, 24/04/2019

3. Ứng dụng công nghệ cao sản xuất rau an toàn trong nhà lưới

Công nghệ sản xuất rau an toàn trong nhà lưới là giải pháp tối ưu để người dân được sử dụng sản phẩm rau sạch đảm bảo an toàn, với hệ thống lưới bao quanh nên hạn chế côn trùng xâm nhập, giảm tối đa việc sử dụng thuốc trừ sâu, sản phẩm rau đạt tiêu chuẩn chất lượng và an toàn, giảm công chăm sóc. Trồng rau ăn lá rất thích hợp với điều kiện nhà lưới do thời gian sinh trưởng ngắn, hệ số quay vòng nhanh, chăm sóc, bón phân đầy đủ, năng suất cao dẫn đến hiệu quả kinh tế cao. Về mùa mưa do có lưới che nên khi mưa xuống lưới sẽ cản trở tốc độ rơi của mưa, lá rau ít bị rách, nổ lá. Mặt khác trong nhà lưới được đầu tư hệ thống tưới phun sẽ giảm đáng kể công lao động.

Hiện nay, khi thực phẩm càng ngày càng ô nhiễm thì rau sạch chính là sản phẩm rất được con người ưa chuộng. Nhu cầu sử dụng rau sạch của con người ngày càng tăng, việc mở rộng diện tích trồng rau an toàn trong nhà lưới là giải pháp được ưu tiên nhất hiện nay.

3.1. Kỹ thuật trồng rau sạch trong nhà lưới

Bước 1: Chuẩn bị vật tư – kỹ thuật trồng rau sạch trong nhà lưới

Mô hình nhà lưới giá rẻ rất dễ làm, dễ ứng dụng cho từng hộ nông. Chỉ với 500m2 đất canh tác, nông dân đầu tư mô hình nhà lưới chỉ cần 15 triệu đồng. “Vật tư gồm: Trụ bê tông, dây chì, lưới bao quanh và ống nước phun sương tự động. Thời gian sử dụng nhà lưới khoảng 10 năm, riêng lưới cước bao bọc bên ngoài từ 2-3 năm phải thay mới một lần. Trong quá trình sử dụng, nhà nông cần chú ý khâu chằng níu nhà lưới thật kiên cố để tránh gió lùa quật sập…”

Bước 2: Chuẩn bị đất trồng - khâu quan trọng nhất trong kỹ thuật trồng rau sạch trong nhà lưới

Đối với đất trồng trong quá trình trồng rau, đòi hỏi nhà nông phải kỹ lưỡng, đặc biệt là khâu làm đất. Do đó, nhà nông phải xới đất, dùng thuốc tiêu diệt mầm bệnh trong đất rồi bọc lưới thật kỹ

Bước 3: Gieo trồng rau

Sau khi đã chuẩn bị đất nên xuống giống hoặc gieo trồng cấy cây giống trong nhà lưới để tránh sâu bệnh chui vào bên trong. Đối với kỹ thuật trồng rau sạch trong nhà lưới thì công đoạn chăm sóc vô cùng đơn giản. Thông thường tất cả các lưới đều có hệ thống tưới phun tự động, như vậy sẽ giảm được chi phí thiêu công nhân mà lại đơn giản trong việc tính toán độ ẩm của đất.

Hiện có hai dạng mô hình trồng rau an toàn phổ biến trong nhà lưới là mô hình nhà lưới khép kín và mô hình nhà lưới mở.

+ Mô hình nhà lưới khép kín: Là mô hình nhà lưới phủ kín toàn bộ không gian canh tác, từ trên mái cho đến các khu vực tường xung quanh và có cửa để ra vào. Mô hình này được làm từ màng nhựa hoặc màng nilon tùy theo nhu cầu sử dụng và kinh phí. Khung giàn được làm từ cột bê tông hoặc sắt hàn tùy theo yêu cầu của người sử dụng.

+ Mô hình nhà lưới hở: Là mô hình đã được áp dụng cho nền nông nghiệp Việt Nam từ lâu, mô hình này được thiết kế để che phủ một phần của vườn rau. Mô hình trồng rau an toàn trong nhà lưới hở được che một phần mái hoặc một phần xung quanh. Nhà lưới hở thường được sử dụng để hạn chế một phần tác động của môi trường đến cây trồng để đảm bảo cho rau phát triển tốt trong nhiều loại thời tiết. Tuy nhiên, nhược điểm của mô hình này là không có tác dụng ngăn ngừa côn trùng.

3.2. Ưu điểm của mô hình trồng rau trong nhà lưới

- Trồng rau trong nhà lưới giúp bảo vệ cây trồng khỏi những tác động của môi trường như mưa, gió, nắng... bảo vệ sự phá hoại của sâu bệnh, côn trùng giúp giảm thiểu thiệt hại và việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
- Dễ dàng điều khiển các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và độ chiếu sáng tạo môi trường tốt cho rau phát triển; chăm sóc, bón phân và phát hiện ra tình trạng bệnh nhanh hơn. Giúp kiểm soát tốc độ sinh trưởng và tình hình dịch bệnh tốt nhất và tăng nhanh năng suất rau. Rau dễ đạt được tiêu chuẩn an toàn và có giá trị cao.

- Nhà lưới sẽ giúp bảo vệ rau trồng khỏi tác động của thời tiết, tránh mưa làm dập nát lá rau. Nhà lưới còn có hệ thống tưới phun tự động nên giảm được công lao động đáng kể.

3.3. Nhược điểm của mô hình nhà lưới trồng rau an toàn

- Mô hình trồng rau an toàn trong nhà lưới cần chi phí đầu tư ban đầu cao và cần mất thời gian để thu hồi vốn.

- Vào mùa nóng, nhiệt độ nhà lưới sẽ cao hơn nhiệt độ bên ngoài từ 1-2 độ C nếu không được thông gió tốt. Đây là yếu tố có thể ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng của rau trồng. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể khắc phục hạn chế này bằng cách sử dụng hệ thống phun mưa trong nhà lưới để giảm bớt nhiệt độ lúc nhiệt độ cao.

- Mô hình nhà lưới còn hạn chế việc mở rộng thêm diện tích, nếu muốn mở rộng thêm diện tích đồng nghĩa với việc phải xây dựng thêm nhà lưới khác.

Một số mô hình sản xuất rau an toàn trong nhà lưới tại Tuyên Quang.

1. Mô hình sản xuất rau thủy canh trong nhà lưới tự động điều chỉnh độ ẩm, ánh sáng của Công ty TNHH MTV Sơn Dương Green farm tại thôn gốc Quéo, xã Kháng Nhật, huyện Sơn Dương. Khu nhà lưới có quy mô 1.000 m², được thiết kế tự động hóa từ quạt mát, phun sương tưới ẩm, đến hệ thống đường ống dẫn nước.

Khu vực sản xuất rau thủy canh của Công ty TNHH MTV Sơn Dương Greenfarm tại thôn Gốc Quéo, xã Kháng Nhật (Sơn Dương).

2. Mô hình trồng rau trong nhà màng tại xã Sầm Dương (Sơn Dương) của Hợp tác xã dịch vụ sản xuất nông nghiệp xanh xã Trung Môn (Yên Sơn). Hợp tác xã đã đầu tư hơn 700 triệu đồng sản xuất rau trên diện tích 3.800m² theo tiêu chuẩn hữu cơ, đối tượng khách hàng tiêu thụ sản phẩm rau là các bếp ăn tập thể (trường học, bệnh viện…). Để cạnh tranh với thị trường, hợp tác xã thống nhất giá bán chung cho các sản phẩm là 15.000 đồng/kg. Hiện nay, hợp tác xã đã đăng ký và được cấp chứng nhận sản phẩm an toàn, truy xuất nguồn gốc…; đồng thời, kết nối với một số siêu thị tại Hà Nội và siêu thị Vinmart Tuyên Quang để tìm đầu ra ổn định, lâu dài.

Mô hình trồng rau trong nhà lưới tại xã Sầm Dương (Sơn Dương)

4. Ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp

Cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp là khâu then chốt, thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa và tái cơ cấu ngành nông nghiệp, góp phần nâng cao năng suất, giải phóng sức lao động; tiết kiệm chi phí, thời gian sản xuất; cải thiện chất lượng nông sản phẩm, tăng thu nhập cho nông dân trên cùng một đơn vị diện tích canh tác; hiện tỉnh Tuyên Quang đã đưa vào thử nghiệm một số máy móc, công nghệ mới đạt hiệu quả kinh tế cao như sau:

1. Sử dụng máy kéo liên hoàn trong làm đất, trồng và bón phân cho mía

tại Công ty CP Mía đường Sơn Dương. Với 1 ha đất trồng mía, thời gian 1 ngày là hoàn tất được các khâu từ làm đất, trồng mía và bón phân cho mía, góp phần giảm 50% chi phí sản xuất và 80% ngày công lao động, tạo thuận lợi cho bà con nông dân trong sản xuất và tăng năng suất mía.

2. Trình diễn máy KOBUTA L5018 bốc mía tại xã Hào Phú (Sơn Dương), máy kéo đa năng, công suất 50 HP, tiết kiệm nhiên liệu, thời gian, giảm chi phí nhân công, phù hợp với những cánh đồng mía có quy mô rộng và bằng phẳng, nâng cao năng suất mía, giảm nhân công lao động.

3. Công nghệ sản xuất mạ khay và cấy máy: Công ty cổ phần xuất nhập khẩu vật tư và máy nông nghiệp Vĩnh Phúc thực hiện tại Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Ỷ La, thành phố Tuyên Quang. Máy cấy Kubota Nhật Bản, năng suất cấy máy 01 ha/8 giờ; gấp 30-35 lần so với cấy tay, có 4 hàng cấy, khoảng cách hàng 30cm và khoảng cách nhánh cấy từ 12 – 21cm.