Siết chặt trách nhiệm của nền tảng số trong vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thông tin Khoa học công nghệ

Siết chặt trách nhiệm của nền tảng số trong vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thứ tư, 01/04/2026

Từ 1/4, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ 2025 chính thức có hiệu lực, siết chặt trách nhiệm của các nền tảng số và doanh nghiệp trung gian.

Tại họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) sáng 1/4, ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ nêu hai điểm nổi bật nhất của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Trọng tâm nằm ở Điều 198b, mang đến những thay đổi lớn trong việc xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là trên không gian mạng. Luật mới phân tách rõ ràng và cụ thể hóa đối tượng chịu sự điều chỉnh, thay vì quy định chung về "chủ thể trung gian" như trước đây.

Theo đó, quy định tách biệt rõ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian (như đơn vị cung cấp đường truyền, hosting - dịch vụ lưu trữ) và chủ quản nền tảng số (như mạng xã hội, sàn thương mại điện tử). Trách nhiệm pháp lý giờ đây được áp dụng bao trùm cho cả các nền tảng số trên không gian mạng.

Ngoài ra, Luật bổ sung Khoản 5a vào Điều 198b, yêu cầu các chủ quản nền tảng số có trách nhiệm triển khai các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, an ninh mạng và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

“Quan điểm chung của Cục và ban soạn thảo là chuyển sang chủ động phòng ngừa và bảo vệ, nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số”, ông Nguyễn Hoàng Giang cho hay.

Đối với bài toán khó trong việc xử lý các nền tảng xuyên biên giới, luật mới đã bổ sung các biện pháp và chế tài dân sự.

Thứ nhất, tòa án có quyền ra quyết định buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc chặn truy cập nội dung vi phạm trên không gian mạng hoặc áp dụng các biện pháp ẩn, không cho xuất hiện trên môi trường mạng. Thứ hai, tòa án có quyền ra quyết định tạm thời vô hiệu hóa truy cập đến thông tin nội dung, tài khoản, trang thông tin điện tử ứng dụng hoặc định danh địa chỉ Internet có liên quan đến hành vi xâm phạm với danh nghĩa là biện pháp khẩn cấp tạm thời, phản ứng ngay nếu có vi phạm.

Các biện pháp này cũng đang được xem xét đưa vào Nghị định 99/2013/NĐ-CP để bổ sung chế tài xử phạt hành chính tương ứng.

Bên cạnh đó, nhằm đón đầu xu hướng công nghệ, Luật Sở hữu trí tuệ cũng bổ sung khoản 5 vào Điều 6 để giải quyết vấn đề bảo hộ đối với các sản phẩm do AI (trí tuệ nhân tạo) tạo ra. Cụ thể, Chính phủ quy định việc phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ theo quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 6 trong trường hợp đối tượng quyền sở hữu trí tuệ được tạo ra có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Theo Vietnamnet