Tàu cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh chạy bằng công nghệ gì?

Thông tin Khoa học công nghệ

Tàu cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh chạy bằng công nghệ gì?

Thứ hai, 20/04/2026

Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được định hướng sử dụng công nghệ động lực phân tán, thay vì kiểu đầu máy kéo tập trung ở hai đầu đoàn tàu như mô hình truyền thống.

Theo thông tin từ nhà đầu tư, đoàn tàu dự kiến khai thác trên tuyến là dòng Velaro Novo của Siemens Mobility, doanh nghiệp công nghệ đường sắt thuộc Tập đoàn Siemens AG, Đức. Trước đó, từ cuối năm 2025, VinSpeed và Siemens Mobility đã ký thỏa thuận khung liên quan tới việc cung cấp đoàn tàu và các hệ thống kỹ thuật cho tuyến Hà Nội - Quảng Ninh cùng dự án Bến Thành - Cần Giờ.

Đoàn tàu dự kiến khai thác trên tuyến là dòng Velaro Novo của Siemens Mobility, doanh nghiệp công nghệ đường sắt thuộc Tập đoàn Siemens AG, Đức.

Điểm khác biệt của công nghệ động lực phân tán nằm ở việc mô tơ không tập trung ở phần đầu kéo mà được bố trí trên nhiều toa xe. Nhờ đó, lực kéo được phân bổ đều hơn trên toàn đoàn tàu, giúp tàu tăng tốc nhanh, giảm tải trọng cục bộ và nâng hiệu quả vận hành. Với những tuyến có nhiều yêu cầu kỹ thuật về địa hình, hầm, cầu hoặc biến thiên cao độ, mô hình này thường được đánh giá có nhiều lợi thế hơn.

Trong ngành đường sắt tốc độ cao thế giới, công nghệ này không lạ. Nhiều hệ thống nổi tiếng đã áp dụng theo hướng tương tự, trong đó có các đoàn tàu cao tốc tại Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc và một phần châu Âu. Những năm gần đây, xu hướng phát triển thế hệ tàu mới cũng nghiêng nhiều hơn về giải pháp phân tán động lực để tăng tính linh hoạt và tối ưu khai thác.

Theo giới thiệu của Siemens Mobility, Velaro Novo là thế hệ tàu được phát triển cho tốc độ khai thác cao, với thiết kế hướng tới giảm tiêu hao điện năng, tăng sức chở và cải thiện hiệu quả vận hành. Dòng tàu này được công bố có tốc độ thiết kế tới 350 km/giờ, thân tàu tối ưu hơn về khí động học, đồng thời tăng không gian phục vụ hành khách so với các thế hệ trước.

Ngoài công nghệ đoàn tàu, hệ thống vận hành trên tuyến Hà Nội - Quảng Ninh cũng được định hướng theo chuẩn điều khiển hiện đại, gồm tín hiệu ETCS cấp độ 2 kết hợp công nghệ điều hành tàu tự động ATO. Sự kết hợp này nhằm nâng mức độ an toàn, kiểm soát tốt hơn khoảng cách chạy tàu, đồng thời hỗ trợ tối ưu mức tiêu thụ năng lượng trong quá trình khai thác.

Không chỉ dừng ở việc cung cấp thiết bị, phía đối tác nước ngoài cũng được kỳ vọng tham gia vào quá trình bảo trì và chuyển giao công nghệ. Đây là yếu tố quan trọng nếu Việt Nam muốn từng bước làm chủ kỹ thuật vận hành đường sắt tốc độ cao, thay vì chỉ dừng ở khâu nhập khẩu đoàn tàu.

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đã được khởi công ngày 12/4. Tuyến có chiều dài khoảng 120 km, tốc độ thiết kế tối đa 350 km/giờ, riêng đoạn đi qua khu vực Hà Nội được tính toán ở mức thấp hơn để phù hợp điều kiện khai thác đô thị. Trên tuyến dự kiến có 5 ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh. Nếu hoàn thành theo kế hoạch vào năm 2028, thời gian kết nối giữa Hà Nội và Quảng Ninh có thể rút xuống còn khoảng 23 phút.

Theo TPO